Giới thiệu

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HIỆP HỘI SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH TRỐNG ĐỌI TAM

 

      Mùa xuân năm 986 được tin vua Lê Đại Hành về làm lễ tịch điền khuyến khích nông trang tại xã Đọi Sơn, cụ tổ Nguyễn Đức Lăng cùng em trai của mình làm một quả trống to để dâng vua. Quả trống ấy được nhà vua đánh lên 3 hồi 9 tiếng, tiếng trống vang rền như tiếng sấm, về đời sau, nhân dân trong vùng suy tôn cụ là Trạng Sấm (hiện nay lăng mộ cụ Trạng Sấm – vị tổ nghề trống vẫn được dân làng trống Đọi Tam bảo quản và gìn giữ dưới chân núi Đọi, thôn Đọi Tam, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam). Cũng từ năm đó cụ tổ Nguyễn Đức Lăng đã đem nghề quý của mình truyền dạy cho dân làng và cụ đã trở thành người thày dậy đầu tiên của dân làng nghề Đọi Tam. Cụ tổ sinh năm 925 và mất ngày 17/4/990, hưởng thọ 65 tuổi.

     Cũng từ năm đó tất cả những quả trống to do dân Đọi Tam sản xuất ra đều gọi là trống sấm. Trải qua hơn 1000 năm lịch sử, qua bao thăng trầm của nghề nghiệp nhưng chưa bao giờ người dân Đọi Tam nghĩ đến việc bỏ nghề. Thế hệ sau  nối tiếp thế hệ trước, luôn cùng nhau gìn giữ và phát triển nghề truyền thống.

     Năm 1999, làng trống Đọi Tam rất vinh dự được Sở văn hóa thông tin thành phố Hà Nội chọn làm đơn vị thi công 1000 trống hội để phục vụ cho dịp đại lễ 990 năm Thăng Long – Đông Đô, Hà Nội. Mà tiêu biểu là chiếc trống to nhất Việt Nam trong thời điểm bấy giờ hiện đang lưu giữ tại Văn miếu Quốc Tử Giám Hà Nội (có đường kính 2,01m, cao 2,65m do các nghệ nhân làng Đọi Tam trực tiếp sản xuất).

     Năm 2004, UBND tỉnh Hà Nam phong tặng danh hiệu Làng nghề truyền thống cho làng trống  Đọi Tam. Năm 2007, trong lễ tuyên dương các làng nghề tiêu biểu Việt Nam do Bộ văn hóa thông tin và Hiệp hội làng nghề Việt Nam phối hợp tổ chức tại thủ đô Hà Nội – toàn quốc có 2017 làng nghề thì chỉ có 12 làng nghề được phong tặng, trong đó có làng nghề trống Đọi Tam. Năm 2010,  làng nghề trống Đọi Tam lại vinh dự được chế tác 3000 trống hội để phục vụ đại lễ 1000 năm Thăng Long – Đông Đô, Hà Nội. Tiêu biểu nhất là quả trống sấm to nhất châu lục do gia đình nghệ nhân dân gian Phạm Chí Tịnh – Nghệ nhân Phạm Chí Khang cùng con cháu trong dòng họ Phạm trực tiếp sản xuất. Quả trống đó có đường kính 2,35m và cao 3,1m hiện đang lưu giữ tại Điện Kính Thiên – Hoàng thành Thăng Long – TP. Hà Nội. Thật vinh dự, tự hào cho người dân Đọi Tam nói chung và những người thợ Đọi Tam ngày đêm say xưa với nghề làm trống.

     Ngày 13/01/2012, UBND tỉnh Hà Nam ban hành quyết định số 76-UBND phê duyệt đề án bảo tồn và phát triển sản phẩm nổi tiếng tỉnh Hà Nam giai đoạn 2011 – 2015 nhằm từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm tạo việc làm nâng cao thu nhập cho người dân, trong đó có sản phẩm trống Đọi Tam là một trong những sản phẩm được hỗ trợ phát triển và bảo tồn. Sản phẩm trống Đọi Tam được đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể để góp phần nâng cao giá trị kinh tế văn hóa của sản phẩm.

     Năm 2013, được sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh Hà Nam, Sở Nội vụ, Sở Công thương, UBND huyện Duy Tiên, UBND xã  Đọi Sơn, sáng ngày 14/8/2013 Đại hội đại biểu Hiệp hội sản xuất và kinh doanh trống Đọi Tam lần thứ nhất được khai mạc tại nhà văn hóa thôn Đọi Tam. Hiệp hội được thành lập theo quyết định số 650/QĐ-UBND  của Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam. Hiệp hội có tên gọi Hiệp hội sản xuất và  kinh doanh trống  Đọi Tam. Tên tiếng Anh là: Doi Tam Drum production and business of Association.

     Hiệp hội  sản xuất và kinh doanh trống Đọi Tam  (sau đây gọi tắt là Hiệp hội) là tổ chức xã hội, nghề nghiệp. Thành lập nhằm mục đích tập hợp các cá nhân, hộ gia đình, các cơ sở sản xuất và kinh doanh trống Đọi Tam tỉnh Hà Nam hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh trống  và các sản phẩm liên quan.

Mục đích của Hiệp hội là liên kết, hợp tác, hỗ trợ nhau về kinh tế – kỹ thuật trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, nâng cao giá trị chất lượng, thương hiệu và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Tránh những hành vi độc quyền, tranh chấp thị trường, xâm phạm đến lợi ích của các cá nhân, doanh nghiệp và cùng hợp tác sản xuất. Nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế hộ gia đình, Hiệp hội còn là nơi đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hội viên; góp phần tạo thêm việc làm, cải thiện đời sống của người lao động, góp phần vào việc phát triển kinh tế hộ gia đình, địa phương và của đất nước.

     Hiệp hội có tư cách pháp nhân, con dấu và mở tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước và các tổ chức tín dụng khác và hoạt động theo quy định Pháp Luật Việt Nam và Điều lệ của Hiệp hội đã được Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hà Nam phê duyệt ngày 06/12/2013.

     Trụ sở của Hiệp hội đặt tại: Nhà văn hóa thôn Đọi Tam, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam.

     Ngay từ khi mới được thành lập, tổ chức Hiệp hội đã xác định được vị trí của mình cùng nhau đoàn kết, giữ gìn và phát huy những tinh hoa vốn có, luôn tương trợ, trao đổi kinh nghiệm để cho ra thị trường nhiều sản phẩm mới độc đáo, phong phú cả về mẫu mã và chất lượng.

     Sau Đại hội nhiệm kỳ thứ nhất, Ban chấp hành đã tiến hành cấp thẻ hội viên cho các Hội viên trong Hiệp hội.      Việc cấp thẻ hội viên sẽ thể hiện được các mặt sau:

  1. Khẳng định là Hội viên của Hiệp hội sản xuất kinh doanh trống Đọi Tam.
  2. Chỉ có Hội viên của Hiệp hội mới được lưu hành sản phẩm có dán logo, mã vạch, thương hiệu độc quyền do Cục Sở hữu trí tuệ cấp. Trên có ghi số thẻ của hội viên để tiện việc giám sát chất lượng sản phẩm, chống hàng giả, hàng kém chất lượng làm ảnh hưởng đến uy tín của Hiệp hội.
  3. Khi có người ngoài Hiệp hội làm thẻ giả danh, khách hàng có thể điện trực tiếp gặp Ban chấp hành Hiệp hội để kiểm tra số thẻ.

     Tháng 12 năm 2016, Hiệp hội sản xuất kinh doanh trống Đọi Tam đã long trọng tổ chức Đại hội lần thứ 2 nhiệm kỳ 2016 – 2021. Hiệp hội đã bầu ra Ban chấp hành gồm 05 đồng chí có tên dưới đây:

  1. Ông Phạm Chí Khang – Nghệ nhân – Chủ tịch Hiệp hội
  2. Ông Lê Ngọc Hùng – Nghệ nhân ưu tú – P.Chủ tịch Hiệp hội
  3. Ông Phạm Trí Trong – Nghệ nhân – Trưởng Ban kiểm tra
  4. Ông Phạm Trí Quang – Nghệ nhân – Ủy viên
  5. Ông Lê Ngọc Thường – Thợ giỏi – Ủy viên

     Cho đến nay, Hiệp hội đã được UBND tỉnh Hà Nam phong tặng danh hiệu cho 04 nghệ nhân, 12 thợ giỏi.

     Năm 2017, Hiệp hội  đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đề nghị UBND tỉnh phong tặng cho 07 thợ giỏi.